ردیابی دوپینگ به روش تست های بزاق

آزمایش ادرار یکی از معمول ترین شیوه ها برای ردیابی استفاده ی ورزشکاران از داروهای ممنوعه بود تا اینکه در برخی موارد و به دلیل اینکه این روش در ردیابی برخی داروها توانایی و کارایی لازم را نداشت آزمایش خون نیز وارد بازی شد و صد البته کماکان داروها و روش هایی بودند که با استفاده از نمونه های خونی نیز موفقیت چندانی در کشف و ردیابی این داروها حاصل نمی شد و نیاز به کار بر روی روش های جدید حس می شد.


با پیشرفت های دانش بشری در زمینه ی تولید و استفاده از داروهای جدید به منظور بالا بردن توان فیزیکی و یا حتی ذهنی، داروها و ترکیباتی به ورزشکاران عرضه می شد و کماکان می شود که مسلماً ردیابی استفاده ی ورزشکار از این روش ها و داروها برای مسئولین مبازره با دوپینگ که همیشه یک گام عقب تر از شیمیدان ها و داروسازها و ورزشکاران متقلب بوده اند دشوار بوده و هست و به تبع روش های نوینی که برای دوپینگ کردن مورد استفاده قرار می گیرد این مسئولین نیز باید با صرف هزینه های سنگین و هنگفت بر روی روش های نوین و کارآمد تر ردیابی داروها و روش های غیر مجاز و حتی بر روی شناخت این روش ها، به روز شده و تست های خود را نیز به روز کنند.

ردیابی داروهایی همانند سوما و پپتیدهای نسل جدید که ساختاری شبیه به سوما دارند همواره برای کسانی که وظیفه ی سنگین مبارزه با دوپینگ را در دنیا بر عهده دارند دشوار بوده و مسلماً داروهایی از این دست که ورزشکاران از این داروها استفاده کرده و به راحتی از تست های کنترل دوپینگ نیز سربلند بیرون می آمدند کم نبودند و کم نیستند و به ناچار باید چاره هایی جدید برای ردیابی روش ها و داروهای جدید اندیشیده می شد.

از جمله روش های نوین که شاید در آینده بتوان از این روش ها در کنار روش های قدیمی و یا به عنوان جایگزین مناسبی برای روش های قدیمی در تست های کنترل دوپینگ به کار برد می توان به آزمایش ها و تست های براق اشاره کرد.

در علم پزشکی از نمونه گیری های بزاق برای سنجش میزان هورمون های استروئیدی همانند کورتیزول، فاکتورهای ژنتیکی مانند RNA، پروتئین هایی همانند آنزیم ها و آنتی بادی ها و ... استفاده کرده و حتی برای تشخیص زود هنگام سرطان، کوشینگ، ایدز و ... استفاده می شود. در ناسا،  سازمان فضایی آمریکا قبل از اعزام فضانوردان به فضا از این تست ها برای بررسی تغییرات در ریتم های شبانه روزی فضانوردان استفاده می شود و همچنین ارتش آمریکا برای بررسی وضعیت هورمونی سربازان خاص خود که برای مفاصد خاص تحت تعلمیات خاص قرار گرفته و برای ارتش آمریکا بسیار حیاتی و مهم هستند نیز بهره می گیرد.

تست های بزاق در ردیابی دوپینگ

چندی است که مسئولین مبارزه با دوپینگ بر روی این تست ها متمرکز شده و در جهت کشف و ردیابی داروها و روش هایی که ردیابی و کشف آنها در تست های ادرار و خون به راحتی میسر نبوده و یا اصلا میسر نیست بر روی این روش های نوین تمرکز کرده اند تا شاید بدین وسیله بتوانند مچ ورزشکاران خاطی مسلح به دانش روز که فراتر از دانش و روش های کنترل دوپینگ اقدام به دوپینگ کرده و از تست های کنترل دوپینگ سربلند بیرون می آیند نیز استفاده کند.

استفاده از بزاق برای تشخیص بیماری ها موضوع چندان جدیدی نیست و  در سال 1836 از بزاق برای بررسی وضعیت مبتلایان به بیماری برونشیت استفاده می شده است و قبل تر از آن در سال 1808 حتی از بررسی اسیدیته ای بزاق به عنوان یک روش تشخیصی سود می برده اند.

مطالعات دانشمندان در حال حاضر بر روی سنجش میزان آنتی بادی ها و استروئیدهای طبیعی بدن در بزاق متمرکز است تا از این روش ها برای  تشخیص زودرس و برای شروع درمان، قبل از بروز بیماری های خاص استفاده کنند و آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ نیز در این میان درصدد است تا از این روش ها برای ردیابی داروهایی همانند سوما و هورمون های پپیتیدی و پپتیدهای نسل جدید و داورها و روش هایی که در تست های ادرار و در نمونه های خونی به راحتی قابل ردیابی نبودند استفاده کند و صد البته تلاش های های وادا، آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ به همین یک نمونه تست متمرکز نبوده و متخصصین این ارگان بر روی روش های جدیدتر نیز در حال فعالیت هستند که در شماره های آینده در مورد این روش ها نیز بحث خواهیم کرد.

منبع : هفته نامه البرز ؛ دوشنبه 15 اردیبهشت 1393 - شماره 1091